SEO ve GEO terimleri, kısa ve doğru.

GEO, markanızın ve sayfalarınızın ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google AI gibi yapay zekâ yanıtlarında anılması ve kaynak gösterilmesi için yapılan çalışmadır. SEO’nun yerini almaz; taranabilir, açık ve güvenilir sayfalar üzerine kurulur.

AEO, içeriğin bir soruya doğrudan verilen yanıtlarda, örneğin sesli asistanlarda, öne çıkan snippet’lerde ve yapay zekâ yanıtlarında kullanılması için yapılan optimizasyondur. Bugün çoğu zaman GEO ile aynı anlamda kullanılır.

AI Genel Bakış, Google’ın bazı aramalarda sonuçların üstünde gösterdiği, yapay zekâyla üretilmiş özet yanıttır. Kaynak olarak web sayfalarına bağlantı verir ve normal arama dizininden beslenir.

AI Mode, Google Arama’daki sohbet biçimli yapay zekâ modudur. Kullanıcı ardışık sorular sorabilir; yanıtlar AI Genel Bakış gibi web sayfalarına bağlantı verir.

Büyük dil modeli, çok büyük metin verisiyle eğitilmiş ve metin üretebilen yapay zekâ modelidir. ChatGPT, Gemini ve Claude bu modellere dayanır.

Kaynak gösterilme, bir yapay zekâ yanıtının bilgiyi aldığı sayfaya bağlantı vermesidir. Yapay zekâ yanıtlarından ziyaret almanın tek yolu budur.

Anılma, bir yapay zekâ yanıtında markanızın adının geçmesidir. Bağlantı verilmediği sürece ziyaret getirmez, ama markanın akla gelip gelmediğini gösterir.

Rakip payı, belirli sorulara verilen yanıtlarda markanızın anılma sayısının, anılan tüm markaların toplam anılma sayısına oranıdır. Rakiplerinize göre ne kadar görünür olduğunuzu gösterir.

Yapay zekâ görünürlüğü, markanızın ve sayfalarınızın yapay zekâ yanıtlarında ne sıklıkla anıldığı ve kaynak gösterildiğidir. Search Console’da ayrı raporlanmaz; aynı soruları düzenli olarak sorarak ölçülür.

llms.txt, sitenin kök dizinine konan ve yapay zekâ araçlarına sitenin özetini ve önemli sayfalarını sunan bir Markdown dosyası önerisidir. Bir standart değildir; büyük platformlar kullandıklarını resmî olarak açıklamamıştır.

Yapay zekâ botları, yapay zekâ şirketlerinin web’i taramak için kullandığı programlardır. Bir kısmı model eğitimi için içerik toplar (GPTBot, ClaudeBot), bir kısmı yanıtlardaki arama sonuçlarını hazırlar (OAI-SearchBot, PerplexityBot).

SEO, bir sitenin Google gibi arama motorlarında bulunması, doğru anlaşılması ve ilgili aramalarda üst sıralarda gösterilmesi için yapılan teknik, içerik ve bağlantı çalışmalarının bütünüdür.

Search Console, Google’ın site sahiplerine sunduğu ücretsiz araçtır. Sitenizin hangi aramalarda kaç kez gösterildiğini, kaç tıklama aldığını, ortalama konumunu ve dizine eklenme sorunlarını gösterir.

Gösterim, sayfanızın bir arama sonucunda kullanıcıya gösterilmesidir. Kullanıcının sayfayı görmesi ya da tıklaması gerekmez; sonuç sayfasında yer alması yeterlidir.

Tıklama oranı, tıklama sayısının gösterim sayısına bölünmesiyle bulunur. Yüksek gösterim ve düşük tıklama oranı, başlığın ya da açıklamanın aramaya uymadığına işaret edebilir.

Ortalama konum, Search Console’da sayfanızın arama sonuçlarındaki en üst konumunun ortalamasıdır. Bir ortalama olduğu için tek bir aramadaki gerçek sıranızı göstermeyebilir.

Anahtar kelime, kullanıcıların arama motoruna yazdığı kelime ya da kelime grubudur. Bir sayfanın hangi aramalara yanıt vermesi gerektiğini belirlemek için kullanılır.

Arama hacmi, bir anahtar kelimenin belirli bir ülkede ayda ortalama kaç kez arandığının tahminidir. Kesin bir sayı değildir; kelimeleri birbiriyle karşılaştırmak için kullanılır.

Arama niyeti, kullanıcının bir aramayla ne yapmak istediğidir: bilgi almak, karşılaştırmak, bir siteye gitmek ya da satın almak. Niyete uymayan bir sayfa üst sıraya çıksa bile dönüşüm getirmez.

SERP, bir arama yapıldığında gösterilen sonuç sayfasıdır. Mavi bağlantıların yanında AI Genel Bakış, alışveriş sonuçları, görseller ve “Diğer kullanıcılar şunları da sordu” gibi bölümler içerebilir.

Kannibalizasyon, aynı sitedeki birden fazla sayfanın aynı aramayı hedefleyip birbiriyle yarışmasıdır. Genellikle sayfaları birleştirmek ya da her birine ayrı bir niyet vermekle çözülür.

Tarama, arama motoru botlarının bağlantıları izleyerek sitenizin sayfalarını ziyaret etmesi ve içeriğini okumasıdır. Taranamayan bir sayfa dizine eklenemez.

Dizine ekleme, taranan bir sayfanın arama motorunun veritabanına kaydedilmesidir. Yalnızca dizindeki sayfalar arama sonuçlarında ve Google’ın yapay zekâ yanıtlarında gösterilebilir.

robots.txt, sitenin kök dizininde duran ve botlara hangi yolları tarayabileceklerini söyleyen metin dosyasıdır. Taramayı yönetir; bir sayfayı dizinden çıkarmanın yolu değildir.

noindex, bir sayfanın arama sonuçlarında gösterilmemesini isteyen meta etiket ya da HTTP başlığıdır. Önemli bir sayfaya yanlışlıkla eklenmesi, en sık görülen ciddi teknik hatalardan biridir.

Canonical etiketi, birbirine çok benzeyen sayfalardan hangisinin asıl sürüm olduğunu arama motorlarına bildirir. Filtreli kategori sayfaları ve parametreli adresler için özellikle önemlidir.

Yapılandırılmış veri, sayfadaki ürün, fiyat, makale ya da kuruluş bilgisini schema.org sözlüğüyle makinelerin okuyabileceği biçimde işaretlemektir. Genellikle JSON-LD ile eklenir.

Core Web Vitals, Google’ın sayfa deneyimini ölçtüğü üç metriktir: yüklenme hızı (LCP), etkileşime yanıt süresi (INP) ve görsel kararlılık (CLS).

Backlink, başka bir sitenin sizin sitenize verdiği bağlantıdır. İlgili ve güvenilir sitelerden gelen bağlantılar, arama motorları için sitenizin güvenilirliğine dair bir işarettir.

E-E-A-T; deneyim, uzmanlık, yetkinlik ve güvenilirlik anlamına gelen İngilizce kelimelerin baş harfleridir. Google’ın içerik kalitesini değerlendirme yönergelerinde kullandığı bir çerçevedir; tek başına bir sıralama puanı değildir.